ΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Διακήρυξη του Τόκυο, του Παγκόσμιου Ιατρικού Συλλόγου για το ρόλο των γιατρών σε περιπτώσεις βασανιστηρίων και άλλων μορφών σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή τιμωρίας προσώπων υπό κράτηση ή φυλάκιση

(υιοθετήθηκε ομόφωνα από την 29η Παγκόσμια Ιατρική Συνέλευση στο Τόκυο στις 10 Οκτωβρίου 1975).

ΠΡΟΟΙΜΙΟ

Αποτελεί προνόμιο των γιατρών το χρέος τους να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην ανθρωπότητα, να προστατεύουν και να αποκαθιστούν την σωματική και διανοητική υγεία όλων των ανθρώπων, χωρίς διακρίσεις και να ανακουφίζουν τον πόνο των συνανθρώπων τους. Ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή, επιβάλλει στους γιατρούς την υποχρέωση να προστατεύουν τη ζωή ακόμη και όταν βρίσκονται κάτω από συνθήκες απειλής και να μην χρησιμοποιούν τις ιατρικές γνώσεις τους για παράνομες ενέργειες.

      Για τους σκοπούς της διακήρυξης αυτής τα βασανιστήρια ορίζονται ως εσκεμμένη ή συστηματική επιβολή σωματικού ή ψυχικού πόνου από ένα ή περισσότερα άτομα που ενεργούν με δική τους πρωτοβουλία ή κατόπιν εντολής κάποιας αρχής, για να εξαναγκάσουν ένα άλλο άτομο να αποκαλύψει μυστικά, να προβεί σε ομολογία ή για οποιοδήποτε άλλο λόγο.

Διακήρυξη Κανόνων

1. Σε καμία περίπτωση ο γιατρός δεν πρέπει να υποστηρίζει, να δικαιολογεί ή να μετέχει σε βασανιστήρια ή άλλες μορφές σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, οποιαδήποτε και αν είναι η κατηγορία που αποδίδεται στο θύμα, οποιεσδήποτε και αν είναι οι πεποιθήσεις ή τα κίνητρα του θύματος και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες, περιλαμβανομένης και της ένοπλης σύγκρουσης ή πολιτικής διαμάχης.
2. Ο γιατρός απαγορεύεται να παρέχει τα μέσα που έχει στη διάθεσή του ως γιατρός (ιατρείο, εργαλεία, φαρμακευτικές ουσίες ή γνώσεις) για να διευκολύνει την εκτέλεση βασανιστηρίων ή άλλων μορφών σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης ή για να εξασθενίσει την αντίσταση του θύματος σ' αυτή τη μεταχείριση.
3. Ο γιατρός απαγορεύεται να παρευρίσκεται σε οποιαδήποτε διαδικασία στην οποία γίνονται ή απειλούνται να γίνουν βασανιστήρια ή άλλες μορφές σκληρής, απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης.
4. Ο γιατρός πρέπει να είναι ελεύθερος να αποφασίζει το είδος της θεραπείας που θα συστήσει στο άτομο του οποίου έχει αναλάβει την ιατρική φροντίδα. Ο βασικός ρόλος του γιατρού είναι να ανακουφίζει τους συνανθρώπους του χωρίς να εμποδίζεται στην άσκηση των καθηκόντων του από προσωπικά, συλλογικά ή πολιτικά αίτια.
5. Όταν ο κρατούμενος αρνείται να λάβει τροφή και ο γιατρός θεωρεί ότι ο κρατούμενος αυτός είναι σε θέση να κρίνει ολοκληρωτικά και ορθολογικά τις συνέπειες της ηθελημένης στέρησης τροφής, δεν πρέπει να υποβάλλεται σε υποχρεωτική σίτιση. Για την ικανότητα του κρατουμένου να σχηματίσει τέτοια κρίση πρέπει να αποφανθεί και ένας ακόμη ανεξάρτητος γιατρός. Επίσης ο κρατούμενος πρέπει να ενημερωθεί από το γιατρό για τις συνέπειες της άρνησης τροφής.
6. Ο Παγκόσμιος Ιατρικός Σύλλογος πρέπει να ενθαρρύνει τη διεθνή κοινότητα, τους εθνικούς ιατρικούς συλλόγους και τον κάθε γιατρό χωριστά να συμπαρίστανται στους γιατρούς ή στις οικογένειές τους που αντιμετωπίζουν απειλές ή αντίποινα γιατί αρνήθηκαν να υποστηρίξουν τη χρήση βασανιστηρίων ή άλλες μορφές σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης.